Melisa Gençgül
Sueda Köksal
İnan olsun dostlar, inan olsun
Dalından kopan sardunya
Bozulmadı bi kez, eğmedi başını
Açmayı sürdürdü diktiğim toprakta.¹
Bu yıl 8 Mart'a 6 Şubat günü meydana gelen, Türkiye ve Suriye'de büyük yıkımlara sebep olan depremlerin etkisiyle girdik. Binlerce insan hayatını kaybetti, milyonlarca insan ise bu depremlerden etkilendi. İktidarın "asrın felaketi" olarak tanımladığı bu "doğal" afetin bazı siyasi ve ekonomik tercihlerin bir sonucu olduğunu biliyoruz. Üstelik tüm bu yaşananlar toplumsal eşitsizlikleri de derinleştirdi. Biz de bu yıl Boğaziçi Üniversitesi Kadın Araştırmaları Kulübü (BÜKAK) olarak bü'de kadın şenliği kapsamında düzenlediğimiz etkinliklerde deprem gündemini odağımıza aldık. Depremden etkilenenleri andığımız ve depremi farklı boyutlarıyla ele aldığımız çeşitli etkinlikler düzenledik. Etkinliklerimiz 6 Mart Pazartesi günü Dinleti: Kadınlar Söylüyor adlı anma etkinliği ile başladı. Bu etkinliği BÜKAK olarak Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü (BÜFK) ve Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları'ndan (BÜO) kadınlar, mezunlarımızdan Beats by Girlz Türkiye'den Ayça Akkın, Feminist Kadın Çevresi'nden Ezgi Karadayı, Beril Sarıaltun ve Feryal Öney ve BÜFK mezunu Burcu Yankın ile düzenledik. Her yıl bü'de kadın şenliği kapsamında kampüste 8 Mart yürüyüşü yapardık fakat bu yıl yürüyüş yerine bu anma etkinliğini düzenlemeyi tercih ettik. Güney Kampüs steplerde şarkılar eşliğinde başlayan dinleti Demir Demirgil salonunda devam etti. Dinletide birliktelik, savaş karşıtlığı ve yaşam temalı şiirler ve deprem bölgesinin kültürel çeşitliliğini yansıtan çok dilli bir repertuar yer aldı.
9 Mart Perşembe günü Demir Demirgil Salonu'nda Depremde Kadın Dayanışması adlı bir panel düzenledik. Panelde Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden akademisyen Zeynep Kadirbeyoğlu ile deprem sonrası karşılaştığımız yıkımın ekonomik ve politik arka planını konuştuk. Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Feminist Kadın Çevresi (FKÇ) üyesi Özlem Aslan kadınların depremlerden, afetlerden nasıl etkilendiklerini ve nasıl dayanışma ağları kurduklarını çeşitli ülkelerden örnekler vererek anlattı. Ekmek ve Gül'den gazeteci Sevda Karaca, Mor Dayanışma'dan İrem Kayıkçı ve depremin hemen ardından kurulan Afet için Feminist Dayanışma'dan Ezgi Karakuş ise deprem bölgelerinde kadınların, çocukların ve LGBTİ+ların neler yaşadıklarını ve bölgedeki ihtiyaçlara dönük yürüttükleri dayanışma çalışmalarını anlattı. Afet-Çocuk Sivil Koordinasyon Ekibi'nden Gözde Durmuş ise çocukların depremden nasıl etkilendiğinden, ne gibi hak ihlalleri yaşadıklarından ve çocuk odaklı bir afet planlamasının nasıl olması gerektiğinden bahsetti.
Her yıl 8 Mart haftasında kadın yazınının görünürlüğünü artırmak için düzenlediğimiz Kadın Eserleri Kitap Sergisi, bu yıl da hafta boyunca Özger Arnas Salonu'nda gerçekleşti. 21 farklı yayınevinden kadın yazar, çevirmen ve editörlerin kitaplarının yanında bu yıl sergide deprem bölgesinden kadınların yaptığı takıların da satışı gerçekleştirildi. Ayrıca BÜFK, BÜO ve BÜKAK'lı kadınlar olarak gerçekleştirdiğimiz kadın kampında deprem bölgesindeki çocuklara göndermek üzere oyuncaklar yaptık. Aynı zamanda bölgedeki kadın ve çocuklara gönderilmek üzere kitap bağışı toplandı.
Şenliğimizi 10 Mart Cuma günü kadın yazarların eserlerini ve emeğini görünür kılmak amacıyla gerçekleştirdiğimiz edebiyat söyleşisiyle sona erdirdik. Bu yılki söyleşimize öğrencilik yıllarında BÜO ve BÜKAK'ta faaliyet yürütmüş, Boğaziçi Üniversitesi mezunu yazar Hande Ortaç'ı davet ettik. *Kankurutan*², *Üç İki Bir Kayıt*³ ve *Daha İyi Misin?*⁴ adlı kitapları üzerinden kendi yazarlık deneyimini, erkek egemen bir sektörde kadın bir yazar olarak var olma sürecini konuştuk. Hande Ortaç'ın da oyuncu kadrosunda bulunduğu BÜO'nun MSÜ Oyuncuları ile hazırladığı 1999 depremi sonrasında yaşananları anlatan 2001 yılı prodüksiyonu Deprem oyunu üzerinden de geçmişten bugün depremin ele alınışındaki ve süreç yönetimindeki paralellikleri tartıştık.
BÜKAK olarak etkinliklerimizde depremin getirdiği yıkımın kadınlar üzerindeki etkisini daha iyi anlamayı, kayıplarımızı anarken her şeye rağmen dayanışmayla bir arada kalabilmeyi ve bu dayanışma ve umutla 8 Mart'ı karşılamayı amaçladık. Yasımıza rağmen sesimizi yükseltmeye devam ediyoruz. Dayanışma ve umut dolu daha nice 8 Mart'lara!
¹ Gülten Akın, "Sardunya", *Deli Kızın Türküsü*, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2012, s. 54.
² Hande Ortaç, *Kankurutan*, Ankara: Ayizi Kitap, 2011.
³ Hande Ortaç, *Üç İki Bir Kayıt*, Ankara: Ayizi Kitap, 2015.
⁴ Hande Ortaç, *Daha İyi Misin?*, İstanbul: İletişim Yayınları, 2021.