Merhaba,

2025 yılının 25 Kasım haftasında bü’de kadın gündemi’nin 49. sayısıyla sizleri selamlıyoruz.

Son yıllarda Ortadoğu’da yaşanan gelişmeler ve bunların kadınlara etkileri kulüp çalışmalarımızda yer verdiğimiz konular arasında bulunuyor. 2025 bahar dönemi eğitim çalışmalarımız kapsamında Ortadoğu’da kadın gündemini belirleyen koşulların tarihsel ve politik arka planını bütünsel olarak incelemek istedik. Bu bağlamda Ortadoğu’da Kadınların Toplumsal Konumu adlı bir dosya çalışması yaptık. Altı hafta boyunca konuya çeşitli açılardan yaklaşan okumalarla hem Ortadoğu tarihini hem de bölgedeki kadınların toplumsal konumunu anlamaya yönelik giriş niteliğinde bir çalışma yapmayı hedefledik. Çalışma boyunca yaptığımız tartışmalardan yola çıkarak “Ortadoğu’da Kadınların Toplumsal Konumu” ve “Ortadoğu Kadın Hareketleri Tarihi” isimli iki yazı ka- leme aldık. Yine bu dosya kapsamında Ortadoğu’daki çeşitli ülkelerin kadın gündemlerine yer vermek için çeviriler yaptık. Filistin’de İsrail’in sürdürdüğü soykırımın kadın bedenini ve üremeyi hedef alan boyutlarının incelendiği “İsrail’in Gazze’deki Üremeye Yönelik Savaşı” başlıklı yazıyı, Afganistan’da Taliban rejimi altında baskı mekanizmasının erkekler üzerinden nasıl yürütüldüğünün incelendiği “Sıradan Erkekler Kendi Evlerinde Nasıl Taliban’ın Maaşsız Çalışanları Hâline Geldiler?” adlı yazıyı ve İran’da Jina Mahsa Amini’nin ahlak polisi tarafından öldürülmesi ardından gerçekleşen protestoların İran kadın hareketi bağlamında incelendiği “Jina Sonrası İran’da Kadınlar ve Siyaset” adlı yazıyı çevirdik. Çevirilere Ortadoğu’da Kadınların Toplumsal Konumu isimli dosyamızdan ulaşabilirsiniz.

Şubat 2025’te Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları (BÜO) ile Boğaziçi Üniversitesi Kadın Araştırmaları Kulübü (BÜKAK), 19. yüzyılın sonu Osmanlı toplumunda Ermeni kadınların toplumsal konumunu incelemeye yönelik bir okuma çalışması ve çalışmadan hareketle çeşitli tartışmalar gerçekleştirdi. Bu çalışma sonucunda konuya dair bir sunum hazırlandı. Sunum metnine bültenimizdeki 19. Yüzyıl Osmanlısında Ermeni Kadınların Toplumsal Konumu adlı dosyadan ulaşabilirsiniz. Dosyada yer alan “19. Yüzyıl Osmanlısında Ermeni Kadınlar” isimli yazıda; eğitim, aile, evlilik, giyim gibi başlıklar altında kadınların bu dönemde nasıl pratiklere sahip olduğu ve toplumun kadınlardan beklentileri anlatılıyor. “Geç Osmanlı Dönemi Ermeni Kadın Aydınlar ve Görüşleri” adlı yazı ise dönemin Ermeni kadın aydınlarının düşüncelerini ve tiyatrocu Ermeni kadınların koşullarını ele alıyor. Ayrıca dosyada yer alan “Uyanış ve Ermeni Kadınlar” isimli çeviri, Ermeni kadın yazınının ve kadın yazarların dönemin Ermeni edebiyatını nasıl etkilediğini anlatıyor.

Geçtiğimiz 8 Mart, kulübümüz için ayrı bir önem taşıyordu: Kulübümüzün 25. yılını coşkuyla kutladık. Öğrenci kulüpleri; öğrencilerin hem sosyalleştiği hem de ilgi alanları etrafında dünya görüşlerini şekillendirdiği, özgür tartışma ortamlarını oluşturan yerlerdir. Bu açıdan kulüp çalışmalarının, kulüpçülüğün ve kulüplerin özgür bir alanda çalışmalarını yürütmesinin ne kadar önemli olduğunu biliyoruz. BÜKAK 25 yıldır dünyadaki ve Türkiye’deki kadın gündemini kampüse taşıyor, aynı zamanda kampüsteki kadın gündemlerine dair söz üretiyor.

Bu yıl da BÜKAK olarak 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında bü’de kadın şenliği etkinliklerini gerçekleştirdik. Hafta boyunca düzenlediğimiz etkinliklerin detaylarını bü’de kadın şenliği adlı dosyamızın “8 Mart’ta Neler Yaptık: BÜKAK’ta 25. Yıl Heyecanı!” adlı yazıda okuyabilirsiniz. BÜKAK’ın 25. yılını kutladığımız bu haftada, Türkiye’de kadın araştırmaları alanının tarihsel gelişimini ve üniversitelerde, tıpkı BÜKAK’ın yaptığı gibi, öğrenci kulüplerinin akademik feminizmi aktivizme taşımada nasıl bir rolü olduğunu tartışmayı hedefledik. Bu bağlamda Türkiye’de Kadın Araştırmaları ve BÜKAK Deneyimi adlı panelde akademisyen Sevgi Uçan Çubukçu, öğrenciyken BÜKAK’ın kuruluşunda yer almış akademisyen Zeynep Kutluata ve yakın zamanda mezun olmuş eski BÜKAK üyesi Selenay Boz’u ağırladık. Bu panelin metnini aynı dosyada bulabilirsiniz. Kadın yazarları ve yazınını görünür kılmak için her sene düzenlediğimiz Kadın Eserleri Kitap Sergisi kapsamında yazar Aylin Balboa ile bir edebiyat söyleşisi yaptık. Kitaplarındaki kadınlık deneyimlerini ve kendisinin yazarlık yolculuğunu konuştuğumuz söyleşinin metnine aynı dosyadan ulaşabilirsiniz. 2024 yılının sonlarında, şarkıcı Aydilge’nin müzik sektöründeki cinsiyetçi pratikler üzerine açtığı tartışmadan hareketle 48. bültenimiz için kendisiyle bu konu üzerine bir söyleşi gerçekleştirmiştik. 2025 yılının 8 Mart haftasında müzik sektöründeki cinsiyetçiliği, sektördeki farklı kadınların perspektifiyle yeniden ele aldık. Feminist Kadın Çevresi’ndeki mezunlarımızın düzenlediği ve BÜKAK’ın ev sahipliği yaptığı Müzikte Cinsiyetçi Dil ve Karşı Sesler isimli etkinlikte; müzik eğitiminde, müzik endüstrisinde farklı müzik türlerini icra eden kadınların deneyimleri ve endüstrideki kadın dayanışması üzerine konuştuk. Moderatörlüğünü müzisyen Feryal Öney’in yaptığı söyleşide rap şarkıcısı Perma, caz müzisyeni ve akademisyen Selen Gülün ile gazeteci ve belgeselci Müjde Yazıcı Ergin konuşmacı olarak yer aldı. Söyleşinin metnini bü’de kadın şenliği adlı dosyamızda sizlerle paylaşıyoruz.

Serbest Yazı ve Öğrenci Ödevleri dosyalarımızda edebiyat ve sinemada toplumsal cinsiyeti incelediğimiz yazılar bulunuyor. Serbest Yazı dosyasında bulunan “Karda Bir Gölge: Karanlığın Sol Eli Üzerine Bir İnceleme” yazısı bilim kurgu yazarı Ursula K. Le Guin’in cinsiyetsiz bir gezegeni keşfe çıktığı kitabını dünyamızla karşılaştırarak toplumsal cinsiyetin toplumu şekillendirme biçimlerini inceliyor. Öğrenci Ödevleri dosyasında bulunan “Sevgi Soysal’ın Yürümek Romanı Üzerine” adlı yazı romanda toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve biçilmiş kadınlık rollerinin nasıl eleştirildiğini ele alıyor. “Kimin ‘Arkadaş’ı: 1980 Öncesi Sol Hareket İçinde Kadın Meselesi ve Arkadaş” adlı yazı Yılmaz Güney’in Arkadaş filmindeki kadın tiplemeleri üzerinden dönemin sol hareketinin kadınları nasıl gördüğünü eleştiriyor.

Yirmi beş yıldan uzun süredir Demir Demirgil’i şarkılarımızla inletiyor, Özger Arnas’ı kadın kaleminden çıkan kitaplarla donatıyoruz. Kız kardeşlerimizle feminist gündemleri; sınıflarda, sahnelerde, çemberlerde tartışıyor ve kadın hareketini ürettiğimiz sözlerle güçlendiriyoruz. Emeğimiz, bizden sonraki kadınların daha eşit bir dünyada yaşaması, dayanışma ağlarına sahip olması için.

bü’de kadın gündemi, kulübümüz 8 Mart 2000’de kurulduktan bir sene sonra ilk kez öğrencilerle buluşmuştu. Bültenin yazımında emek veren kadınlar, öğrencilikleri boyunca kadın gündemini kampüste yaygınlaştırmak için çabalamışlardı. Basılı bir yayın çıkarmak, onlara sözlerini ölümsüzleştirme ve Boğaziçi’nde kadın tarihini arşivleme fırsatı sundu ve günümüze gelindiğinde kadın gündemine dair geniş bir külliyata sahip olmamızı sağladı. Bize bu mirası bırakan kadınlara, bu geleneği mümkün kıldıkları için teşekkürlerimizi sunuyoruz. İlk günden beri bizimle dayanışmayı sürdüren kadınlardan aldığımız güçle, daha nice çeyrek asırlar görmeyi diliyoruz.