Politika/Hukuk

H.K.G’nin ilkokula gitmediği neden tespit edilemedi?
6 yaşındaki H.K.G’nin İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı’nın kurucusu babası tarafından yine cemaat üyesi Kadir İstekli’yle evlendirilmesi ve yıllar boyunca cinsel istismara uğraması bütün ülkede sıcak bir gündem. H.K.G’nin bu yaşında neden okula gitmiyor olduğu ise önemli bir soru. Halkların Demokratik Partisi (HDP) Mersin Milletvekili Fatma Kurtulan, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Çocuk İstismarının Araştırılması Komisyonu’nda H.K.G’nin okula gitmediğinin neden Millî Eğitim Bakanlığı tarafından tespit edilemediği sorusunu yöneltti. Komisyon başkanı Adalet ve Kalkınma Partili (AKP) Cengiz Aydoğdu ihmal olduğunu kabul etti. (DW Türkçe, 2 Şubat 2023)

Kürtaja fiili engel
Yasal olarak “Gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar annenin sağlığı açısından tıbbi sakınca olmadığı takdirde istek üzerine rahim tahliye edilir.” şeklinde kürtaj hakkı bulunuyor. Ama kürtaja erişmek noktasında fiili engellemelerle karşılaşılıyor. Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Araştırmaları Merkezi’nin 2020 yılında yaptığı araştırmaya göre normalde kürtaj yapması gereken 295 hastaneden yalnızca 10’unda istek doğrultusunda kürtaj yapılıyor. Ayrıca evli kadınların kürtaj için eşlerinden izin almalarının gerekmesi de kadınların kürtaja erişimleri konusunda başka bir engel teşkil ediyor. (Kadından Haber, 2 Mart 2023)

Yine 8 Mart, yine kısıtlamalar ve polis
Her yıl Taksim’de 8 Mart Dünya Kadınlar günü sebebiyle düzenlenen Feminist Gece Yürüyüşü, Beyoğlu Kaymakamlığı tarafından bu yıl da yasaklandı. Taksim’in tüm sokakları polis bariyerleriyle kapatıldı. Kadınlar karara rağmen her zamanki gibi Taksim’de toplandı. Toplanan kadınlar, yürüyüşten sonra alandan ayrılmak istediklerinde polis engeliyle karşılaştılar. Polis, biber gazı ile müdahale ederken çok sayıda kişi gözaltına alındı. (BirGün, 8 Mart 2023)

6284 kaldırılsın talebi!
Yeniden Refah Partisi Gençlik Kolları Başkanı Melih Güner, Cumhur İttifakı’na katılım şartları arasında 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un kaldırılmasının da olduğunu açıkladı. (BirGün, 11 Mart 2023)

Özlem Zengin’e tehdit
Ak Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, katıldığı bir televizyon programında 6284 için “kırmızı çizgimizdir” demesi üzerine tehdit edildiğini söyledi. Ayrıca yalnızlıktan yorgun hissettiğini, kendi camiasının durumundan hüzün duyduğunu belirtti. (Artıgerçek, 18 Mart 2023)

Aysel Tuğluk için 1000 Kadın girişiminden çağrı
2022 yılı başında demans teşhisi alan Aysel Tuğluk’un yaşama ve tedavi görme hakkı için bir araya gelen kadınlar, şimdi de yeni bir çağrı yaptılar. Ağır hasta olan mahpusların yaşam hakkı için bir araya geldiklerini açıkladılar. Yaşam hakkını savundukları için hasta mahpusların göz göre göre ölüme terk edilmesine izin vermeyeceklerini söyleyen kadınlar, Aysel Tuğluk için yürüttükleri kampanyanın ardından şimdi de benzer durumda olan kadın mahpusların haklarına sahip çıkacaklarını belirttiler. (Gazete Duvar, 24 Mart 2023)

HÜDA PAR’ın vaat listesi
Hür Dava Partisi (HÜDA PAR) yayınladığı vizyon belgesinde zinanın suç sayılması, 6284 Sayılı Kanun’un kaldırılması ve karma eğitimin zorunlu olmaktan çıkarılması talepleri yer aldı. (BirGün, 12 Nisan 2023)

Süleyman Soylu İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeyi savundu
Kadın cinayetlerinin sayısal olarak azaldığını söyleyen Süleyman Soylu, bunun sebebini kadınları koruyan İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeye bağladı. (BirGün, 26 Nisan 2023)

Toplumun yarısı, meclisin beşte biri
Yeni mecliste kadın temsil oranı %17’den %20’ye çıkarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek oranına erişse de eşitliğe yaklaşmaktan uzak kaldı. (DW Türkçe, 16 Mayıs 2023)

Tamponun da milliyeti varmış!
Gezi Parkı davasından tutuklanan Çiğdem Mater, kadın doğum doktorundan tampon talebinde bulunması üzerine “Türk kadını tampon kullanmaz” cevabını aldı. (Gazete Duvar, 27 Haziran 2023)

Ücretsiz HPV aşısı vaadi
Aylar önce Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından ücretsiz olacağı söylenen HPV aşısına zam geldi. 100’ü aşkın ülkede ücretsiz olan aşının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmaması nedeniyle mahkemeye başvuran kadınlar davalarını kazanıyorlar. (BirGün, 30 Temmuz 2023)

Kadınların huzuru önemseniyormuş!
İstanbul Valisi Davut Gül, İstanbul’da açık alanlarda içki içme yasağının gerekçesinin kadınların huzuru olduğunu açıkladı. (BirGün, 30 Ağustos 2023)

Sığınma evlerindeki kadınların oy hakkı
Sığınma evlerinde kalan kadınlar güvenlikleri nedeniyle son 6 seçimdir oy kullanamıyorlar. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) bu konuda bazı düzenlemeler yapsa da Türkiye Kadın Hakları Federasyonu Başkanı (TKDF) Canan Güllü bunları yeterli bulmadığını belirtti. Ayrıca sığınma evlerinde kalan ama koruma kararı aldırmamış kadınlarla ilgili bir hükme de ihtiyaç devam ediyor. (Gazete Duvar, 31 Mart 2023)

Evlenen kadının soyadıyla ilgili tarihi karar
Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun “kadının evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra kullanmasını” düzenleyen hükmünü eşitliğe aykırı bulduğu için iptal etti. Karar yürürlüğe girdiğinde kadınların evlenmeden önceki soyadlarını kullanmaları için dava açmalarına gerek kalmayacak. (BBC Türkçe, 28 Nisan 2023)

İstanbul Sözleşmesi tüm Avrupa Birliği’nde uygulanacak
Türkiye’nin çekildiği İstanbul Sözleşmesi, Avrupa Parlamentosu’nda yapılan oylamada ülkelerinin çoğunun desteğiyle birlik genelinde uygulanacak. Özellikle LGBTİ+ haklarını gerekçe göstererek İstanbul Sözleşmesi’ni kabul etmeyen Macaristan ve Slovakya gibi ülkeler de sözleşmeyi uygulamak zorunda kalacak. (BBC Türkçe, 11 Mayıs 2023)

AİHM’den yeni karar
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) yasal olarak kadınların boşandıktan sonra tekrar evlenebilmek için 300 gün beklemeleri şartını, cinsiyet ayrımcılığı olarak değerlendirdi. Sürenin kısaltılması için kadınların hamile olmadıklarını tıbbi testlerle ispatlaması gerekiyordu. Bu durum ise davacının özel hayatına müdahale olarak değerlendirildi. (Gazete Duvar, 27 Haziran 2023)

AKP ve MHP’nin infaz düzenlemesi
Yeni torba yasayla cinayet, cinsel istismar gibi suçlar işleyenler de dahil olmak üzere ceza sürelerinde indirimler uygulanacak. Örnek olarak cinsel suçlardan 9 yıl hapis cezası alan birisi 1 ay, eşe karşı kasten yaralama suçundan 10 yıl hapis cezası alan bir kişi ise 9 ay kapalı cezaevinde kalacak. (Ekmek ve Gül, 15 Temmuz 2023)

Ayasofya’nın baş imamı Prof. Boynukalın: “Kadın cinayetleri” vurgusu, kadını erkeğe düşman etmeye çalışan bir sloganik medya propagandasıdır
Yeni anayasa tartışmaları devam ederken “1921 ve 24 anayasalarında devletin dini İslam’dı ve laiklik yoktu. Cumhuriyet fabrika ayarlarına dönsün.” ifadesini kullanarak gündem olan Ayasofya baş imamı Prof. Dr. Mehmet Boynukalın bu kez de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde “kadın cinayetleri” vurgusunun kadını erkeğe düşman etmeye çalışan sloganik bir medya propagandası olduğunu savundu ve “Cinayet cinayettir.” dedi. (T24, 8 Mart 2023)

Erkekler nafakadan mağdur oluyormuş!
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, “Süresiz nafaka bence adil bir durum değil. Mağdur olan erkeklerimiz varsa onun da yanındayız.” dedi. Ayrıca şiddet mağduru kadınların da zaman zaman 6284 Sayılı Kanun’un uygulanmasını istemediğini iddia etti. (Kazete, 26 Temmuz 2023)

Cem Garipoğlu’nun mezarının açılması reddedildi
Münevver Karabulut’un ailesinin Cem Garipoğlu’nun mezarının açılması için yaptığı başvuru, Adalet Bakanlığı tarafından ikinci kez reddedildi. Münevver Karabulut’un ailesinin avukatı, konuyu hak ihlali sebebiyle AYM’ye taşıyacak. (Kazete, 12 Ağustos 2023)

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun kapatılması talebi reddedildi
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu Derneği’nin kapatılması için açılan davanın dördüncü duruşması 13 Eylül’de görüldü ve derneğin feshi istemi reddedildi. Platform üyeleri, hukuksuz olarak nitelendirdikleri duruşma öncesinde bir basın açıklaması yaptılar. (BBC, Türkçe 13 Eylül 2023)

Deprem

Botanlı kadınlar ve Karaburun Belediyesi depremzedeler için ekmek pişiriyor: “Gün birlik olma günü”
Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerin ardından Kürt illerinde seferberlik ruhuyla başlatılan yardım kampanyalarına halktan yoğun destek geliyor. Botanlı kadınların Şırnak ve ilçelerinde başlattığı “Her evde bir leğen ekmek” kampanyasıyla bir günde 18 bin 200 ekmek tandır ve saclarda pişirildi. Ekmekler deprem bölgelerine gönderilmek için HDP yönetiminde olan Silopi Belediyesi’ne ulaştırıldı. Belediyenin paketlediği ekmek TIR’ı yola çıktı. Diğer yandan İzmir’in Karaburun Belediyesi de, ilçe merkezi ve köylerde bulunan taş fırınlarda deprem bölgesine gönderilmek üzere ekmek üretiyor. (Jiyan Haber, 9 Şubat 2023)

UNICEF: Türkiye ve Suriye’de 7 milyon çocuk depremden etkilendi
Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Acil Yardım Fonu (UNICEF) sözcüsü James Elder’ın belirttiği üzere Maraş merkezli depremlerde, Türkiye’den yaklaşık olarak 4,6 milyon, Suriye’den ise 2,5 milyon çocuğun hem fiziksel hem de psikolojik olarak etkilendiği biliniyor. Elder, çocuklu ailelerin şiddetli soğukta dışarıda kalmasıyla hipotermi ve solunum yolu enfeksiyonlarından mustarip çocukların sayısının her gün arttığına da dikkat çekiyor. Aynı zamanda savaşın devam ettiği Suriye’de depremin çocuklardaki travmayı arttırdığına da değiniyor. (Ekmek ve Gül, 14 Şubat 2023)

Deprem bölgesinde dayanışmayla 8 Mart: Devlet yok, biz varız
8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne günler kala birçok kadın örgütü deprem bölgesinde dayanışmada olacaklarını duyurdu. Hâlâ özgün ihtiyaçlarının karşılanması konusunda zorluk çeken kadınlara bu konuda destek olmak amacıyla bölgede olacaklarını belirten HDP Kadın Meclisi Sözcüsü Ayşe Acar Başaran, Hatay’da da depremzede kadınlara “Yalnız değilsiniz, birlikteyiz.” mesajını vereceklerini ifade etti. Kadın Savunma Ağı’ndan Esma Çağlak da 8 Mart’ı Hatay Defne ilçesinde karşılayacaklarını belirterek “Devlet yok ama biz kadınlar buradayız, feministler burada.” diye konuştu. (Yeni Yaşam, 2 Mart 2023)

BM’den tespit: “Erken ve zorunlu evlilikler artacak”
Birleşmiş Milletler, yaptığı araştırmada deprem kentlerinde erken ve zorla evliliklerin artacağına dair risk bulunduğu açıkladı. Araştırmanın sonuçlarına dair bilgi veren UNICEF Çocuk Koruma Uzmanı Pınar Özlem Arıkan, depremlerin etkilediği 11 kent ve 120 ilçede 466 kişi ile yapılan görüşmelerden edinilen tespitlere göre, deprem bölgelerinde çocuk evliliklerinin artacağına ve bunun, beraberinde erken ve zorunlu evlilikleri getireceğine işaret etti. (Yeni Yaşam, 16 Mart 2023)

Diyarbakır’da depremzede LGBTİ+lara ayrımcılık
Diyarbakır’da yaşayan LGBTİ+lar hem depremden etkilendiler hem de yaşam alanlarında ayrımcılığa uğradılar. Evleri riskli durumda olan LGBTİ+lar ortak barınma alanlarında kalırken kendilerini tanıyanlar tarafından ifşa edilme endişesi nedeniyle bulundukları yerleri terk etmek zorunda kaldılar. (Gazete Duvar, 13 Mart 2023)

Kadınlar, “Kadın Dayanışma Çadırı”nda: Bize o kadar iyi geldiniz ki
Depremin yol açtığı yıkımı en derinden hissedenlerin başında gelen kadınlar, mevcut toplumsal cinsiyet eşitliği içerisinde bir de depremin açığa çıkardığı özgün sorunlarla mücadele ediyor. Uzmanlar kadınların deprem bölgesinde fiziksel, cinsel, psikolojik şiddete ve istismara daha açık durumda olduğunu söylerken birçok kadın örgütü de bölgedeki kadınlara destek olmaya çalışıyor. Bu örgütlerden biri olan Kadın Savunma Ağı ise kurdukları “Kadın Dayanışma Çadırı” ile kadınların temel ihtiyaçlarını karşılamaya gayret ediyor. Bu dayanışma karşısında depremzede kadınlar “Bize o kadar iyi geldiniz ki, depremin ilk gününden sonra ilk kez o psikolojiden çıkmış hissettik” diyorlar. (Gazete Duvar, 14 Mart 2023)

TTB Altıncı Ay Deprem Raporu: Kadına yönelik şiddet arttı, sağlık hizmeti yetersiz
Türk Tabipler Birliği (TTB) Altıncı Ay Deprem Raporu, “Benzer acıların yaşanmaması için rantı değil, insan yaşamını önceleyen politikalar bir an önce hayata geçirilmelidir” notuyla yayımlandı. Raporda, kadınların sağlık, hijyen ürünlerinin dağıtımı, bakım emeği, aile planlaması ile ilgili malzeme ve güvenlik gibi birçok konuda yeterli yardıma ulaşamadığına değiniliyor. (Ekmek ve Gül, 10 Ağustos 2023)

Göçmen kadınlar çadırlarda yaşam mücadelesi veriyor: “Deprem elimizde olanı da aldı”
6 Şubat’ta meydana gelen ve 13 milyon insanı etkilediği bilinen depremlerde en çok etkilenen dezavantajlı gruplar içerisinde yer alan sığınmacılar, sayımlarda depremden etkilenenler grubuna çoğunlukla dahil edilmedi, uygulanan ayrımcılık katlanarak arttı. Yaşam umuduyla Suriye’den Pazarcık’a göç eden kadınlar da bu gruplardan biri. Göç ettikleri yıllarda olduğu gibi hayata yeniden başlamak zorunda kalan göçmenler, sıcaklıkların 40 dereceyi aştığı ilçede çadırlarda yaşam mücadelesi veriyor. (Jiyan Haber, 15 Ağustos 2023)

Kadına Yönelik Şiddet

2022’de 5 bin kadın şiddete karşı yardım istedi
Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu’nun kadınlara yönelik şiddeti önlemek için faaliyete geçirdiği acil yardım hattının 2022 yılı veri ve analiz raporuna göre son bir yılda yaklaşık 5 bin çağrı alındı. Gelen ihbarların büyük kısmının ev içi şiddet ihbarı olduğu ve bu ihbarların içinde sığınma evi taleplerinde bulunulduğu belirtildi. Çağrılar şiddetin ev içerisinde kadınların evli oldukları erkekler ve diğer aile üyeleri tarafından uygulandığını göstermekte. (BirGün, 1 Şubat 2023)

Selin Ciğerci’ye yapılan transfobik saldırıya sanatçılardan tepki: Selin Ciğerci yalnız değildir
Sosyal medya fenomeni ve iş insanı Selin Ciğerci, güzellik merkezinin yeni şubesini açmak için gittiği Konya’da, güzellik merkezinin önünde toplanan bir grubun transfobik linç girişimine uğradı. Öncesinde Twitter’da “Selin Ciğerci’yi istemiyoruz” diyerek tepki gösteren grup Konya’ya giden Ciğerci’ye tekbir getirerek “Konya’dan defol” şeklinde slogan attı. Bu saldırıların ardından birçok sanatçı ve kadın örgütü saldırıya tepki gösterdi ve Selin Ciğerci’nin yalnız olmadığını vurguladı. (Artıgerçek, 13 Mart 2023)

Cinayetin üstünü “düştü” diyerek örtemezsiniz
Ülkemizde erkeklerin kadınlara uyguladığı şiddet can almaya devam ederken yüksekten düşmeye bağlı ölümlerin sayısı da artmaya devam ediyor. “Düştü” denilerek delillerin yeterince incelenmemesi ve “şüpheli ölüm” denilerek davaların cezasızlıkla sonuçlanması katilleri cesaretlendiriyor. Son 2 yılda en az 93 kadının “yüksekten düşerek” yaşamını yitirdiği ortaya çıkarken cinayetten önce bu kadınların çoğunun şiddet gördüğü gerekçesiyle uzaklaştırma kararı başvurusunda bulunduğu da belirlendi. Mor Çatı, Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu ve Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu gibi kadın kuruluşları ise bu konuya dikkat çekerken “Yalnız değilsiniz” diyerek şiddet mağduru kadınların yanında olduklarını belirtti. (BirGün, 15 Nisan 2023)

Yeni Akit’ten Ebrar Karakurt’a “Milli utancımız” ibaresi
A Milli Kadın Voleybol Takımı, Uluslararası Voleybol Federasyonu (Fédération Internationale de Volleyball) Milletler Ligi finalinde Çin’i 3-1 mağlup ederek organizasyon tarihindeki ilk şampiyonluğuna ulaştı. Maçtaki performansıyla dikkat çeken oyunculardan Ebrar Karakurt, şampiyonluk sonrası paylaşımında İsmet Özel’in “Mataramda Tuzlu Su” şiirine atıfla “Boynumda bana yargı yükleyenlerin utançlarından yapılma mücevherler yani altın madalya” dizelerine yer verdi. Siyasi iktidara yakınlığı ve haberlerinde eşcinsellere yönelik nefret söylemleri ile bilinen Yeni Akit bu paylaşımı, “Milli utancımız Ebrar Karakurt’tan şampiyonluk mesajı!” başlığıyla haberleştirdi. (Ekmek ve Gül, 18 Temmuz 2023)

Mezuniyet töreninde LGBTİ+ bayrağı açan öğrenci ölümle tehdit ediliyor
Uşak Üniversitesi mezuniyet töreni sırasında kadın ve LGBTİ+ cinayetlerine dikkat çekmek amacıyla gökkuşağı bayrağı açarak sahneden inen Melisa Caymaz başta sosyal medya olmak üzere birçok yerde hedef gösterildi. Ölüm tehditleri almaya başlayan Melisa Caymaz’ın görüntülerini paylaşarak “anitsayac.com” isimli siteyi işaret eden bir sosyal medya kullanıcısı, “En kısa sürede senin de ismini anıtsayaca altın harflerle yazdıracağız” ifadelerini kullandı. Yaşanan olayı “Mezuniyet töreninde LGBT sapkınlığı propagandası” başlığı ile haberleştiren Yeni Şafak gazetesi ise Melisa Caymaz’ın açık ismini haberde yayımladı ve “Türk ve Müslüman aile yapısını hedef alıp toplum ahlakını dinamitleyen LGBT sapkınlığı üniversitede hortladı” ve “Uşak Üniversitesi’ndeki mezuniyet töreninde sahneye çıkan bir kız öğrenci, merdivenlerden inerken beline sakladığı LGBT paçavrasını açarak provokasyon yaptı” ifadelerine yer verdi. (Gazete Duvar, 19 Temmuz 2023)

“Erkek şiddetine karşı kadınların, ırkçılığa karşı ise göçmenlerin yanındayız.”
Karabük’te, Filyos Çayı’nda cansız bedeni bulunan Gabonlu üniversite öğrencisi 17 yaşındaki Jeannah Danys Dinabongho Ibouanga’nın dosyasına ilişkin toplantı yapan feminist avukatlar konuya ilişkin şunları söyledi: “Siyasi iktidar ve onların eliyle gelen göçmen düşmanlığı ırkçılığı tetikliyor. Erkek şiddetine karşı kadınların, ırkçılığa karşı ise göçmenlerin yanındayız. Bu davada Dina için, diğer davalarda tüm kadınlar için gerçeğin ve adaletin peşindeyiz. Bu durumda şüpheli ölümleri de reddediyoruz.” Dina’nın ailesiyle iletişim kurduktan sonra Karabük ziyaretlerinde savcıyla görüşen avukatlar dosyanın aydınlatılmasını talep etti. (BirGün, 22 Temmuz 2023)

İlk yedi ayda 310 kadın şüpheli şekilde öldü: “Hükümetin kadın politakasızlığından kaynaklanıyor”
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun 1 Ocak-31 Temmuz tarihlerine ait şüpheli ölümlerin verilerine göre 310 şüpheli ölümün 173’ü kadın cinayeti. 173 kadından 52’si ise “barışmayı, evlenmeyi, ilişkiyi reddetmek, boşanmayı istemek” bahaneleriyle öldürüldü. Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Canan Güllü, “Hem boşanma süreci ile ilgili hem İstanbul Sözleşmesi’nden çıkıldıktan sonraki süreçte kadınların korunma mekanizmaları tamamen sıkıntıya düştü. Kadınlar karakola veya kolluğa gittiğinde güvenebileceği bir koruma mekanizması işlemiyor. İşlemediği için de cezasızlığın bir yansımasına tanık olduğumuz süreçte failler öldürmeyle ilgili devamlılıkta” dedi. (Cumhuriyet, 15 Ağustos 2023)

Eczacıbaşı Spor Kulübünden suç duyurusu
Geçtiğimiz aylarda milli voleybolcu Hande Baladın’ı “Spor kulübüne giderken arabanı tararım, yüzüne asit atacağım.” mesajlarıyla tehdit eden Mustafa Neşeli isimli şahıs 8 yıl 9 aya kadar hapis cezasıyla açılan davadan tahliye oldu. Bunun üzerine Eczacıbaşı Spor Kulübü, sporcusu Hande Baladın’ı tehdit eden kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Tehditler nedeniyle hem sporcunun hem de şirket çalışanlarının endişeli olduğunu belirten kulüp, şikayet dilekçesinde Hande Baladın’ın çalışma hürriyetinin kısıtlandığını ve buna ek olarak saldırganın şirket binasını basacağı yönündeki ifadeleri sebebiyle şirket çalışanlarının güvenliğinin tehdit altında olduğu vurguladı. Hande Baladın antrenmanlarda endişe ve korku duyduğunu belirterek Mustafa Neşeli isimli şahsın cezalandırılmasını talep etti. Savcılık konu hakkında soruşturma başlattı. (BirGün, 14 Eylül 2023)

LGBTİ+

Millet İttifakı’ndan LGBTİ+sız Mutabakat Metni
6 siyasi parti, Millet İttifakı ortak metnini yayımlamak için masaya oturdu. Devlet yönetiminde ve ekonomide hedefleri, reformları, politikaları, projeleri içeren 240 sayfalık metinde LGBTİ+larla ilgili herhangi bir ifade bulunmuyor. (KaosGL, 30 Ocak 2023)

Seçim sürecinde yükselen LGBTİ+ düşmanlığı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, mayıs ayında 14 mitingde ve 2 yayında LGBTİ+ karşıtı söylemlerde bulundu. (Gazete Duvar, 13 Mayıs 2023)

Eşcinsel evliliklere karşı anayasada tedbir
AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı, yeni anayasada 41. Maddeye “Evlilik birliği, ancak kadın ile erkeğin evlenmesiyle kurulabilir” ifadesinin ekleneceğini söyledi. (KaosGL, 31 Mayıs 2023)

Bakan Yerlikaya’dan “Kahraman Polis” çıkışı
HDP İstanbul Milletvekili Özgül Saki’nin onur yürüyüşüne engel olmaya çalışan polislere “işgalci kuvvetler” demesi üzerine Bakan Yerlikaya, “Kahraman polisimiz tarih boyunca, ‘işgalci zihniyetlerle’ ve ‘toplumumuzun değerlerini hiçe sayanlarla’ mücadele etmiştir. Dün böyleydi, bugün böyle, yarın da böyle olacaktır.” dedi. (T24, 19 Haziran 2023)

Hipokrat Yemini’ne dekan sansürü
İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi mezuniyetinde Hipokrat Yemini okunurken, dekanın sansür çabalarına rağmen mezunlar “cinsel yönelim” ifadesini de seslendirdi. Böylece yemin “...Görevimle hastam arasına; yaş, hastalık ya da engellilik, inanç, etnik köken, cinsiyet, milliyet, politik düşünce, ırk, cinsel yönelim, toplumsal konum ya da başka herhangi bir özelliğin girmesine izin vermeyeceğime...” şeklinde edilmiş oldu. (Birgün, 21 Haziran 2023)

LGBTİ+ derneklerinin açılışına izin veren AKP, şimdi de kapatmaya hazırlanıyor
AKP’nin gündeme getirdiği anayasa değişikliği eğer Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilirse LGBTİ+ derneklerinin kapatılmasının önü açılacak. Dernekler Kanunu değiştiği takdirde “uyum yasaları” çerçevesinde düzenlemeler yapılabileceği AKP kulislerinde konuşuluyor. (T24, 23 Haziran 2023)

Şişli’de Onur Yürüyüşü
Engelleme çabalarına rağmen Onur Haftası’nda yine yürüyüş gerçekleştirildi. Basın açıklamasından sonra 60’a yakın kişi göz altına alınırken Taksim’in de sabah saatlerinden itibaren polis tarafından ablukaya alındığı görüldü. (Agos, 25 Haziran 2023)

RTÜK’ten dijital platformlara “çizgiyi aşma” cezası
Netflix, Disney+, Prime Video, Mubi, Bein ve Blu TV’ye “cinsiyet temelli alternatif dünya düşlemek”, “cinsellik ve cinsiyet sınırlarının tanınmaması”, “LGBTQ+ ögeler” gibi sebeplerden Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından ceza yağdırıldı. Ayrıca RTÜK, platformları eylül ayında yapılacak toplantıya çağırdı. (KaosGL, 27 Temmuz 2023)

Araştırma

Türkiye’de Kadın Emeği Raporu
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK)/Genel-İş Araştırma Dairesi, Türkiye’de Kadın Emeği Raporu’nu açıkladı. Raporda öne çıkanlar, erkeklerin kadınlara göre %27,4 daha fazla kazanması ile 1,2 milyondan fazla kadının hem yarı zamanlı hem de kayıt dışı çalıştırılması oldu. 13,3 milyon kadın ise ücretsiz bakım emeği verdiği için çalışma hayatına katılamadı. Ayrıca raporda, her 10 kadın işçinin yalnızca 1’inin sendikalı olduğuna da yer verildi. (T24, 1 Mart 2023)

Kadınlar yaşadıkları çevrede güvensiz hissediyor, istihdam oranı erkeklerin yarısından daha az!
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “İstatistiklerle Kadın, 2022” araştırmasına göre 2021 yılında istihdam edilen 15 yaş ve üstü kişilerin %28’ini kadınlar oluştururken yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzeri toplam nüfusun içindeki oranları %20,9 oldu. Aynı araştırmaya göre kadınların %30,4’ünün yaşadığı çevrede gece yalnız yürürken, %48,9’unun ise yaşadığı çevrede güvensiz hissettiği belirtildi. Yapılan ev işleri cinsiyete göre incelendiğinde ise ev işlerini genellikle kadınların üstlendiği görüldü. (BirGün, 6 Mart 2023)

İpsos: Bilim kadınlarının yarısı tacize maruz kalıyor
İpsos anket kuruluşu tarafından L’Oréal Vakfı için 117 ülkeden 5 bine yakın kadın ve erkek araştırmacıyla yapılan uluslararası bir araştırmaya göre her iki kadından biri kariyeri sırasında işyerinde cinsel tacize maruz bırakıldı. Bunların yaklaşık yarısının 2017’de #MeToo hareketinin ortaya çıkışından sonra gündeme getirildiği belirtildi. Ancak her beş mağdurdan sadece biri kendi kurumu nezdinde şikâyette bulundu. Tüm bunlar kadınların bilimsel kariyerleri üzerinde olumsuz bir etki yaratırken mağdurların %52’si “bazı personellerden kaçındıklarını”, %25’i ise “işyerlerinde tehlikede” hissettiklerini söylüyor. (Yeni Yaşam, 16 Mart 2023)

Dünya genelinde 100 milyonu aşkın kız okula gitmiyor
UNESCO’nun verilerine göre dünya genelinde 118,5 milyon kız okula gitmiyor. Yoksul kız çocuklarının okula gitmeme oranı, birçok ülkede okula gitmeyenlerin genel oranını ikiye katlıyor. Cinsiyet eşitsizlikleri daha eğitimin ilk kademelerinde başlarken bu durum kızların ve kadınların teknolojik ve bilimsel gelişmelere katılımlarını sınırlıyor. Kızların matematik ve fen becerilerine olan güvenleri ise her an akrabaları, ebeveynleri veya öğretmenleri tarafından baltalanma riski altında. (BirGün, 17 Mart 2023)

“Kadınların bedenleri, nüfus hedeflerinin esiri olmamalı”
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun (UNFPA) 2023 Dünya Nüfus Durumu Raporu’na göre “8 Milyar Yaşam Sonsuz Olasılıklar: Haklar ve Seçimler Üzerine” başlığıyla yayımlanan ve cinsel sağlık, üreme sağlığı ve hakları konularına odaklanan raporda hükümetlerin nüfus artışı kontrolüne yönelik politikalarının etkisiz kaldığına ve kadın haklarına zarar verdiğine dikkat çekildi. Raporda verileri yer alan 68 ülkedeki kadınların ve kız çocuklarının %44’ünün cinsellik, gebelik önleme ve sağlık hizmeti konularında bilinçli karar alma hakkına sahip olmadıklarına dikkat çekildi: “Zorla kısırlaştırma ve zorlayıcı doğum kontrolü yoluyla nüfus artışını yavaşlatma çabaları da insan haklarını ciddi şekilde ihlal ediyor. Aile planlaması, doğurganlık hedeflerine ulaşmak için bir araç olarak değil, bireyleri güçlendirme aracı olarak kullanılmalıdır. Kadınlar, uzmanların ve yetkililerin baskısından bağımsız olarak ne zaman ve kaç çocuk sahibi olmak istediklerine kendileri karar verebilmelidir.” Ayrıca yakın tarihli bir BM araştırması, iş gücünde daha fazla toplumsal cinsiyet eşitliğine yer verilmesinin kadınların daha fazla çocuk yapması için üretilen politikalardan çok daha etkili olacağını gösteriyor. (BirGün, 20 Nisan 2023)

Erkek egemen akademi: YÖK’ün yükseköğretim istatistiklerine göre kadın profesör oranı sadece %33
Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) 2022-2023 akademik yılına ilişkin açıkladığı istatistiklere göre akademisyen sayısı bir önceki yıla göre 136 azalırken akademisyenlerin cinsiyet dağılımı ise erkek egemen akademiyi gözler önüne serdi. %53,8’i erkek, %46,2’si kadınlardan oluşan Öğretim Üyelerinin unvanlarının yükselmesiyle kadın akademisyenlerin oranında da düşüş olduğu görüldü. Verilere göre doktor öğretim üyelerinin %53,4’ünü erkekler, %46,6’sını kadınlar; doçentlerin %59,2’sini erkekler, %40,8’ini kadınlar; profesörlerin %66,1’ini erkekler, %33,9’unu ise kadınlar oluşturuyor. (Cumhuriyet, 2 Mayıs 2023)

Kadınlar işsizlikten daha çok etkileniyor
TÜİK’e göre 74 bin kişi geçtiğimiz nisan ayında işini kaybetti. Genel işsizlik oranı %23,8 oldu. Kadınlarda bu oran %14,3 olarak açıklanırken erkeklerdeki oran %8,1’le kadın işsizlik oranının yarısına yakın. (Kazete, 12 Haziran 2023)

Erkeklerin üçte birine göre kadına şiddet “kabul edilebilir”
Almanya’da Plan International adlı bir yardım kuruluşunun yaptığı ve Almanya genelinden bin erkeğin katıldığı “Gerilim Sahası Erkeklik” adlı anketin sonuçları geniş yankı uyandırdı. Sonuçlara göre yaşları 18 ila 35 arasında değişen erkek katılımcıların %33’ü partnerleriyle bir tartışma esnasında şiddete başvurmayı “kabul edilebilir” olarak görüyor. Ayrıca %34’lük bir kesimse partnerinin kendisine “saygı duymasını sağlama” gerekçesiyle şiddet kullanabileceğini belirtiyor. (DW Türkçe, 13 Haziran 2023)

FIFA Kadınlar Dünya Kupası ve görünmeyen yüzü
Geçtiğimiz turnuvalara göre seyahat ve konaklama koşullarının iyileşmesine rağmen, profesyonel futbolcu sendikası FIFPro’nun açıklamasına göre oyuncuların üçte biri milli takımlarıyla oynadıkları eleme maçlarından ücret almıyorlar. Kadın futbolcuların yarısından fazlası, Dünya Kupası’ndan önce sağlık kontrollerinden geçmediğini belirtiyor. Ödül havuzunun erkeklerinkinden az olması, FIFA’nın kadın ve erkek turnuvalarını eşit koşullarda yapacağı söylemi ile çelişiyor. (BBC Türkçe, 21 Haziran 2023)

Türkiye cinsiyet eşitsizliğinde 146 ülke arasında 129’uncu sırada
Dünya Ekonomik Forumu (WEF) 2023 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’ne göre fırsat eşitliğinde 133’üncü sırada bulunan Türkiye eğitim seviyesinde 99’uncu, “sağlık ve hayatta kalma” kategorisinde 100’üncü, siyasi imkân bakımındansa 118’inci basamakta yer aldı. Dünya genelinde küresel cinsiyet uçurumunun kapanma oranının %68,4 olduğunun belirtildiği endekste, bu oran geçen yıl 68,1’di. Dünya Ekonomik Forumu, ilerlemenin bu hızda devam etmesi hâlinde küresel cinsiyet eşitsizliğinin ancak 131 yılda giderilebileceği tahmininde bulundu. (Yeni Yaşam, 22 Haziran 2023)

Kız çocuklarıyla erkek çocukları arasında okullaşmada anlamlı bir fark bulunmuyor
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in “Milli Eğitim Bakanı olarak birincil hedefim ne? Kız çocuklarının okullaşmasını sağlamak. O zaman veliyi ikna etmek için biz, gerekirse kız okulları da açabilmeliyiz. Veli isterse çocuğunu kız okullarına gönderebilmeli, isterse erkeklerin gittiği okullara gönderebilmeli.” açıklamasının yankıları sürerken Milli Eğitim Bakanlığı’nın kendi verilerine göre, kız çocuklarıyla erkek çocukları arasında okullaşmada anlamlı bir fark bulunmuyor. Hatta yükseköğretimde kadınların okullaşması erkeklere göre %9 daha yüksek. (Artıgerçek, 19 Temmuz 2023)

Türkiye’deki kadınlara siyasi temsilde de olağanüstü eşitsizlik
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) Haziran 2023’te çıkan raporuna göre Türkiye’de kadınların siyasete katılımı OECD ortalamasının gerisinde. Kadınların dünya genelinde siyasette temsili %25 iken Türkiye’de bu oran %20. Bakanlıklardaki kadın temsili ise yalnızca %5 civarında. Finlandiya, Norveç, İsveç gibi kadın erkek eşitliği açısından daha gelişmiş olan ülkelerde kadınların siyasete katılımı %50’nin üstünde. Yerel seçimlerde kadınlara çağrı yapan Küresel Eşitlik ve Kapsayıcılık Ağı Derneği Başkanı Ayşe Kaşıkırık: “Türkiye’de kadınların yerel siyasette temsili sadece %10. Kadınların muhtarlıklarda, belediye meclis üyeliklerinde eşit temsil edilmesi gerekiyor ki biz bu tabloyu değiştirebilelim. Önümüzde altın değerinde bir fırsat var, seçim var” dedi. (Cumhuriyet, 4 Ağustos 2023)

Kültür Sanat

Sofuoğlu, kadın müzik grubunu hedef aldı: Kıyamet yaklaşıyor
Sakarya Üniversitesi öğretim üyesi Ebubekir Sofuoğlu, başörtülü kadınlardan oluşmuş bir müzik grubunu hedef aldı ve “Kıyametin yaklaştığı anları yaşıyoruz. Neslimizi muhafaza eyle Ya Rabbi.” dedi. Akşam adlı müzik grubunu oluşturan kadınlar ise “Bizim tek ortak noktamız müzik. Kadın kadına, kadınlara özel müzik. Biz, ‘herkes için bir alan olsun. Biz müziğimizi yapalım, dinleyici olarak kadınları alalım ve müzik yapmak isteyen kadınları sahneye alalım’ diyoruz.” diyerek Sofuoğlu’nu cevaplandırdılar. (Gazete Duvar, 2 Şubat 2023)

Cinsiyet rollerini heykellerle aşıyor
Sanatçı POLVO’nun “Why So?” (Neden öyle?) başlıklı heykel sergisi, toplumsal olarak kanıksanmış cinsiyet rollerini sorguluyor. Sergide dikkat çeken eserlerden biri de Jîna Mahsa Amini’ye adanan “Celebration of Masculinity” [Erkeklik Kutlaması] adlı eser oldu. (Birgün, 22 Mart 2023)

RTÜK Kızılcık Şerbeti dizisinin yayınını kesti
RTÜK Kızılcık Şerbeti dizisinin yayınını durdurdu. “Toplumsal cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını istismar eden programlar içeremez” yayın ilkesinin ihlalini gerekçe gösterdi. Dizinin oyuncuları bu karara tepki gösterdi. (BirGün, 14 Nisan 2023)

Merve Dizdar Cannes 2023’te En İyi Kadın Oyuncu: Merve Dizdar ödülünü boyun eğmeyen kadınlara ithaf etti
Oyuncu Merve Dizdar, 2023 Cannes Film Festivali’nde “En İyi Kadın Oyuncu” ödülüne layık görüldü. Nuri Bilge Ceylan’ın “Kuru Otlar Üstüne” filmindeki Nuray rolüyle bu ödülü kazanan sanatçı, “Bu ödülü Nuray ve onun gibi kadınların mücadelesine güç verebilmek için, kendisine layık görülenlere boyun eğmeyip eyleme geçen, bu uğurda her şeyi göze alan ve ne olursa olsun umut etmekten vazgeçmeyen tüm kız kardeşlerim ve Türkiye’de hak ettiği güzel günleri yaşamayı bekleyen tüm mücadeleci ruhlara armağan ediyorum.” diyerek ödülünü kabul etti. (BirGün, 28 Mayıs 2023)

Nagihan Akarsel’in hayali olan Kürt Kadın Kütüphanesi Süleymaniye’de açıldı
Nagihan Akarsel’in projesi olan Kürt Kadınları Kütüphane, Arşiv ve Araştırma Merkezi, Süleymaniye’de açıldı. “Kadının dilinden kadınların tarihini yazmak”, “Hayallerimizi yazdıkça, kaydettikçe ve paylaştıkça gerçekleştiriyoruz, geleceğin harmanına hafızamızı taşıyarak, Nagihan Akarsel’in anısına” diye ifade edilen açılış törenine birçok ülkeden 300’e yakın kişi katıldı. (Yeni Yaşam, 24 Haziran 2023)

Kadınlarla erkeklerin bir arada eğlenmesi dinen uygun değilmiş
Bursa’nın bir mahallesinde düğün, kına ve asker uğurlama eğlencesinde kadın ve erkeklerin bir arada eğlenmesi muhtarlık ve mahalledeki bir yardımlaşma derneği tarafından yasaklandı. Sebep olarak bunun dine uygun olmaması gösterildi. (sendika.org, 3 Temmuz 2023)

TÜGVA ve birçok gerici yapıdan ortak bildiri: Festivaller yasaklansın!
Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA), İlim Yayma Cemiyeti, ÖNDER İmam Hatipliler Derneği, İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH), Anadolu Gençlik Derneği (AGD), Müslüman İş Adamları Derneği (MÜSİAD) gibi gerici yapılanmalar; gençlerin “gayri ahlaki haram ilişkilere” ve içkiye yönlendiğini savunarak festivallerin yasaklanmasını talep etti. Onun yerine kadınlar ve erkeklerin ayrı ayrı yer alacağı etkinliklerin düzenlenmesini istedi. (BirGün, 7 Temmuz 2023)

“Kadın, Yaşam, Özgürlük” isyanı kısa film oldu
Eylül 2022’de Jîna Mahsa Amini’nin öldürülmesi ardından başlayan protestoları anlatan Sound Rise adlı bir kısa film çekildi. Film, İran’da isyanın yıl dönümünde gösterilecek. (Kazete, 18 Ağustos 2023)

Kadın sinema atölyesi: Amed’de başlayan etkinlikler 3 ilde yapılacak
Sinemacı Nimet Katar’ın koordine ettiği proje 7 aylık bir süre kapsamında 3 farklı ilde ve 7 farklı mekânda gerçekleşecek. Daha önce sinemaya gitmemiş kadınları Kürt sinemasıyla buluşturmak amaçlanıyor. Kadınlık deneyimi etrafında şekillenen etkinlikler ve atölye çalışmalarının gerçekleştiği projede kolektif hafıza, Kürt kadınlarının sinemaya bakışı ve öznelliklerinin dikkate alındığı dile getiriliyor. (Yeni Yaşam, 25 Ağustos 2023)

Dünyadan Haberler

Gebeliği önleyen ilaçlara yasak
Afganistan yönetimini ele geçiren Taliban, kadınların hayatlarını derinden etkileyen yasakları arttırmaya devam ediyor. Gebeliği engelleyici veya sonlandırıcı her türlü ilacın satışına yasak getirildi. (Yeni Yaşam, 10 Şubat 2023)

Almanya “feminist dış politika” dönemine hazırlanıyor
Dünya genelindeki cinsiyet eşitsizliğiyle mücadele edebilmek ve fırsat eşitliğini destekleyebilmek amacıyla Almanya, “feminist dış politika” yürütmeyi planlıyor. Yakın zamanda konsept, kamuoyuna sunulacak. Bu kavram Almanya Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde şöyle tanımlanıyor: “Feminist dış politika; cinsiyet eşitliği ve eşit katılımın, dünyada uzun vadeli barış ve güvenliğin ön koşulları olduğu inancına dayanıyor. Feminist dış politika, kadınlar ile marjinal grupların haklarının, temsiliyetinin ve kaynaklarının desteklenmesini ve çeşitliliğin teşvik edilmesini öngörüyor.” (Artıgerçek, 28 Şubat 2023)

İran, 700’e yakın kız öğrencinin okula gitmemeleri için zehirlenmesiyle ilgili soruşturma başlattı
BBC’nin yaptığı araştırmaya göre İran’da yaklaşık 700 kız öğrenci kasım ayından beri toksik gazla zehirleniyor. Üst düzey bir yetkili, bu saldırılarda özellikle kız öğrencilerin hedeflendiğini doğruladı. (BBC Türkçe, 28 Şubat 2023)

Taliban’dan kadınlara bir darbe daha: Eski boşanma kararları iptal
Taliban öncesi yönetim döneminde kadınlara tanınan tek taraflı olarak evliliklerini bitirebilme hakkı iptal edildi. (CNN Türkçe, 5 Mart 2023)

Rusya’nın “en güçlü kadınından” 8 Mart mesajı: Rusya “tehlikeli cinsiyet oyunları” oynamayacak
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yakınlığıyla bilinen ve Federasyon Konseyi Başkanı olan Valentina Matviyenko, yayımladığı 8 Mart mesajında cinsel azınlıkları hedef aldı. Farklı cinsel kimliklere sahip insanların yürüttüğü mücadeleye “tehlikeli cinsiyet oyunları” diye atıfta bulunurken “Erkek ve kadının Rusya’nın biyolojik, sosyal ve kültürel omurgası olduğunu” öne sürdü. (Artıgerçek, 8 Mart 2023)

Afgan doktor Zakira Hekmat’a ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan ödül
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dünya çapında verdiği Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü’ne (IWOC) bu sene layık görülen isimlerden biri Zakira Hekmat. Türkiye’de tıp fakültesini bitiren Hekmat, doktorluğun yanı sıra sivil toplum kuruluşu liderliği de yapıyor. Hekmat, ödülünü Beyaz Saray’da düzenlenen bir törende alacak. (Gazete Duvar, 12 Mart 2023)

Uganda’da nefret yasası!
Uganda’da tasarlanan yeni yasa ile, “eşcinsel ilişki amacıyla” ya da “eşcinselliği teşvik etme amacıyla” başka bir kişiye dokunmak suç hâline geliyor. Aynı zamanda bir kişinin LGBTİ+ olduğunu beyan etmesi de 10 yıla kadar hapisle cezalandırılabiliyor. (KaosGL, 14 Mart 2023)

Honduras’ın ilk kadın devlet başkanı doğum kontrol hapını yasallaştırdı
Ülkenin ilk kadın devlet başkanı Xiomara Castro, çıkardığı kararname ile 2012 yılından beri yasak olan doğum kontrol haplarını yasal hâle getirdi. (sendika.org, 23 Mart 2023)

AB’de cinsiyete dayalı ücret ayrımcılığına karşı şeffaflık zorunluluğu
Avrupa Birliği, üye ülkelerdeki işletmelerde kadın ve erkek çalışanlar arasında cinsiyete dayalı ücret ayrımcılığıyla mücadele edebilmek için şeffaflık zorunluluğu getiriyor. İhlal eden şirketlere çeşitli yaptırımlar uygulanması planlanıyor. (BBC Türkçe, 30 Mart 2023)

İtalya’da iktidarın nefreti, trans kadına karşı polis şiddetine dönüştü
İtalya, Brezilyalı bir trans kadının, Milano’da üç polis tarafından darp edilmesinden iktidardaki aşırı sağcı partiyi sorumlu tutuyor. İktidarın LGBTİ+ karşıtı söylemlerinin buna benzer saldırıları körüklediği belirtiliyor. (KaosGL, 26 Mayıs 2023)

Japonya yasal değişikliğe hazırlanıyor: Tecavüzün tanımı değişiyor
Japonya’da üzerine çalışılan yasa tasarısı, taciz ve tecavüzün tanımını değiştirecek. Yeni tanımıyla tecavüz “zorla gerçekleşen cinsel ilişki” yerine “rıza gösterilmeden gerçekleşen cinsel ilişki” olarak değerlendirilecek. Rıza kavramının davalara girmesiyle tecavüze bakış açısının değişmesi öngörülüyor. (Yeni Yaşam, 8 Haziran 2023)

“Kürtajın bir seçenek olduğunu söylemediler”: Polonya’da hamile kadının septik şok sonucu ölümü üzerine kadınlar sokağa çıktı
Polonya’da hamile bir kadının septik şok yüzünden hayatını kaybetmesi sonrasında hayatını kurtarabilecek kürtajın ona bir seçenek olarak sunulmadığı öğrenildi. Kadınlar, ülke çapında kürtaj hakkı için protestolar düzenledi. (T24, 15 Haziran 2023)

İran’daki kadın mücadelesine içeriden bakış
Toronto Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Enstitüsü üyesi, akademisyen Dr. Shahrzad Mojab, Boğaziçi Üniversitesi akademisyenlerinin düzenlediği Hrant Dink Anısına İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Konferansı’na katıldı. Burada “Bir Kelebeğin Ölümüyle Başlayan Devrim Fırtınası” adlı bir konuşma yaptı. (Agos, 10 Temmuz 2023)

Taliban Afganistan’da güzellik salonlarını kapattı, 60 bin kadın işsiz kalıyor
Taliban rejimi, 4 Temmuz gününde kadınlara hizmet veren güzellik salonlarına yasak koymuştu. Bugün itibarıyla da bu yasak uygulamaya geçiyor ve bunun sonucunda 60 bini aşkın kadın işini kaybedecek. Bu, kadınların istihdamına büyük bir darbe vurduğu kadar onların toplanabilecekleri bir alanın da ellerinden alınması anlamına geliyor. (Kazete, 25 Temmuz 2023)

Hollanda’da ilk deepfake davası: Kadın sunucunun yüzünü kullanarak sahte porno üreten kişi yargılanacak
Deepfake teknolojisini kullanarak kadın sunucu Welmoed Sijtsma’nın yüzünü, başka bir oyuncunun yüzünün yerine yerleştirerek sahte porno üreten 39 yaşındaki erkek hakkında dava açıldı. Bu dava, Hollanda’nın sahte pornografiyle ilgili açtığı ilk dava olma özelliğini taşıyor.
(T24, 30 Temmuz 2023)

Meksika’da kadına şiddeti teşvik eden şarkılar yasaklandı
Meksika’nın Chihuahua kentinde, şehir konseyine getirilen bir öneri kadın düşmanı veya kadına şiddeti teşvik eden sözlere sahip şarkıların belediye tarafından düzenlenen etkinliklerde söylenmesini yasaklamayı hedefliyor. Bu şarkıları söyleyen sanatçılara 1,2 milyon pesoya varacak kadar cezalar verilmesi planlanıyor. The Guardian’a göre, yasağı ihlal edenlerden alınacak para cezasının, belediyenin kadınlar için başlattığı programlara bağışlanması düşünülüyor. (Yeni Yaşam, 1 Ağustos 2023)

Taliban’dan eğitimde kız çocuklarına 10 yaş sınırı
Yerel Taliban yetkilileri tarafından Afganistan’ın bazı bölgelerinde 10 yaşından büyük kız çocuklarının okullara gitmesi engellendi. Üçüncü sınıfın üstünde olan kız çocukları, okullardan evlerine geri gönderildi. BBC, bu durumu teyit edebilmek amacıyla Taliban’ın Eğitim Bakanı’yla iletişime geçmeye çalışsa da başarılı olamadı. (Kazete, 7 Ağustos 2023)

Regl olduğu için barakaya kapatılan 16 yaşındaki çocuk hayatını kaybetti
Nepal’de regl olduğu için evinin dışında bir barakada uyumaya zorlanan 16 yaşındaki kız çocuğu, yılan ısırmasından dolayı hayatını kaybetti. Polis, kız çocuğunun ölümünü soruştururken aile, kızlarının ölümü sırasında regl olduğu iddialarını reddetti. Uzun zamandır Nepal’deki hak örgütlerinin mücadele ettiği bu uygulama, regl olan kişilerin temiz olmadıkları inancına dayanıyor. (T24, 11 Ağustos 2023)

Taliban’ın yönetimi ele geçirmesinin 2’nci yılında Afgan kadınlar çağrı yaptı: Sesimizi duyun!
15 Ağustos 2021’de Taliban’ın yönetimi ele geçirmesinin üzerinden iki yıl geçti ve kadınlar bu durumla ilgili bir bildiri yayınladılar. Bildiride, “Kadınlar ülkenin, Taliban’ın terörist ve faşist grubunun varlığından arındırılmasını istiyor.” diyerek çağrı yaptılar. “İki yıldır dünya tüm savaş suçlarına, insanlık suçlarına tanık oluyor. Zorunlu göçler, soykırım, ırk ayrımcılığı ve terörizm Afganistan coğrafyasının bir parçası hâline geldi.” gibi ifadeler kullandılar. Afganistan’ın tekrardan Taliban’ın eline geçmesine neden olan, ABD ile imzalanan Doha Antlaşması’nın iptalini talep ettiler. (Ekmek ve Gül, 14 Ağustos 2023)

Hollanda’da Dilan Yeşilgöz’ün parti liderliği kesinleşti, ülkenin ilk kadın başbakanı olabilir
Hollanda Güvenlik ve Adalet Bakanı görevini yerine getiren Dilan Yeşilgöz, iktidar ortağı Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi'nin lideri oldu. 22 Kasım’da yapılacak erken seçime girecek partide, Dilan Yeşilgöz’ün Hollanda’nın ilk kadın Başbakanı olmasının yolu açıldı.
(Cumhuriyet, 14 Ağustos, 2023)

Jîna Mahsa Amini’nin babasıyla röportaj yapan gazeteci Nazila 3. kez tutuklandı 

İran’da ahlak polisinin gözaltına alması sonrasında hayatını kaybeden Jîna Mahsa Amini’nin babasıyla röportaj yaptığı için tutuklanan gazeteci Nazila Marufiyan, üçüncüye tutuklandı. Neden tutuklandığına dair henüz bir açıklama yapılmadı. (Ekmek ve Gül, 15 Ağustos 2023)

Karabağ’da kadın olmak: “İnsanların tek arzusu barış”
8 aydır Karabağ’da yaşayan Ermeni nüfus abluka altında ve temel ihtiyaçlarına ulaşmakta zorluk yaşıyor. Bu bölgede kadın ve anne olmanın nasıl bir şey olduğunu bölgede yaşayan Mariam dillendiriyor, insanların yemek, barınma gibi temel ihtiyaçlara ulaşabilmek için neler yaptıklarını anlatıyor. Bölgedeki insanların tek arzusunun barış olduğunu belirtiyor. (Agos, 16 Ağustos 2023)

Lübnan, LGBTİ+lara hapis cezasını 3 yıla çıkarmayı planlıyor
Lübnan’da LGBTİ+lara verilen cezanın bir yıldan üç yıla çıkması planlanıyor. Lübnan’ı, “cinsel sapkınlıkların saldırısı altında” gören iktidar, bir yasa tasarısı hazırlıyor. LGBTİ+larla ve çocuklara yönelik cinsel istismarla ilgili kararların aynı tasarıda olması da dikkat çeken bir husus. (T24, 17 Ağustos 2023)

İran’da kadın motosikletçilere benzin satışı yasaklandı
İran’ın Kirman kentinde, petrol istasyonlarına dağıtılan “İffet ve Türban” bildirisi uyarınca motosiklet kullanan kadınlara benzin satışı yasaklandı. Bunun cinsiyet ayrımcılığının açık bir örneği olduğunu söyleyen hukukçular, kadınları şikâyetçi olmaya çağırdı.
(Yeni Yaşam, 22 Ağustos 2023)

Fransa, okullarda abayayı yasaklamaya hazırlanıyor
Fransa’da, abaya olarak adlandırılan tesettür giysilerinin okullarda yasaklanması planlanıyor. Eğitim Bakanı, bununla ilgili yeni yönetmeliğin yakın zamanda okullara gönderileceğini belirtti. (T24, 28 Ağustos 2023)

Madrid’de binlerce kişi yürüdü: “Tacizci Futbol Federasyonu Başkanı istifa etsin”
İspanya Futbol Federasyonu Başkanı Luis Rubiales’in futbolcu Jennifer Hermosa’yı zorla dudaklarından öpmesi sonrası kadınlar, futbolcuya destek olmak amacıyla Madrid’de toplandılar ve Rubiales’in istifasını talep ettiler. FIFA ise Rubiales hakkında bir soruşturma başlattı ve 90 gün süreyle görevinden aldı. (sendika.org, 28 Ağustos 2023)